Βρεφικοί κολικοί

Δρ. Έλενα Σαββίδου

Παιδογαστρεντερολόγος ΝΑΜ ΙΙΙ

 

Οι Βρεφικοί κολικοί αποτελούν μια συχνή καλοήθη αυτοπεριοριζόμενη κατάσταση που επηρεάζει περίπου 5-28% των βρεφών κατά τη διάρκεια των πρώτων 3 μηνών της ζωής και χαρακτηρίζεται από παροξυσμικά επεισόδια έντονου κλάματος και ανησυχίας. Το βρέφος φαίνεται να έχει πόνο στην κοιλιά και προσπαθεί με κινήσεις των χεριών και ποδιών, με σπρώξιμο των ποδιών στην κοιλιά ή τέντωμα να απαλύνει τον πόνο. Μπορεί να σφίγγει το πρόσωπο και να κοκκινίζει έντονα.

Η κατάσταση αυτή εμφανίζεται συνήθως μετά την 1η εβδομάδα της ζωής, φτάνει στο αποκορύφωμά της γύρω στην 6η εβδομάδα ζωής και υποχωρεί συνήθως μέχρι τον 3ο μήνα.

 Τα βρέφη αυτά είναι κατά τα άλλα υγιή και έχουν ικανοποιητική όρεξη, θηλάζουν κανονικά αλλά είναι ιδιαίτερα ανήσυχα μετά το φαγητό και συνήθως ηρεμούν μετά από έντονο εξαντλητικό κλάμα.

 

Αιτιολογία:

Η αιτιολογία των βρεφικών κολικών δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη. Πιθανολογείται ότι διάφοροι παράγοντες μπορεί να συμβάλλουν ταυτόχρονα στην εμφάνισή τους όπως υπερβολικά αέρια στον γαστρεντερικό σωλήνα (κυρίως λόγω του έντονου κλάματος και λανθασμένου τρόπου σίτισης που οδηγεί σε αεροφαγία), δυσαπορρόφηση των υδατανθράκων – κυρίως της λακτόζης, αλλεργία στην πρωτεϊνη του γάλακτος αλλά και ορμονικοί παράγοντες, μεταβολές στην κινητικότητα του γαστρεντερικού συστήματος, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και αλλαγές στην χλωρίδα του εντέρου.

Ψυχολογικοί παράγοντες πιστεύεται επίσης ότι παίζουν ρόλο στην εμφάνισή τους. Ιδιαίτερα αν οι γονείς και ιδιαίτερα οι μητέρες είναι υπερβολικά αγχώδεις υπάρχει η θεωρία της μετάδοσης του άγχους στο βρέφος και της εκδήλωσης κολικών.

 

Αντιμετώπιση:

Η αντιμετώπιση των κολικών μπορεί να είναι ιδιαίτερα επίπονη και χρονοβόρα, ακριβώς γιατί δεν έχουν εξακριβωθεί απολύτως τα αίτια που τους προκαλούν και κατ’ επέκτασην δεν υπάρχει κάποιο μέτρο ή φάρμακο που να είναι απολύτως αποτελεσματικό και να προτείνεται αδιαμφισβήτητα.

 

Εξαιρετικά σημαντική είναι η κλινική εξέταση από παιδίατρο ώστε να εντοπιστούν έγκαιρα άλλα παθολογικά αίτια που οδηγούν σε έντονη ανησυχία και κλάμα του βρέφους και δεν σχετίζονται με βρεφικούς κολικούς.

 

Έχουν προταθεί κατά καιρούς διάφοροι τρόποι πρόληψης και αντιμετώπισης των κολικών. Σε κάθε περίπτωση συστήνεται πάντα να γίνεται μια ενδελεχής ενημέρωση των γονέων και καθησυχασμός ότι πρόκειται για μια καλοήθη αυτοπεριοριζόμενη κατάσταση.

 

 

 

Γενικά συστήνεται:

  1. Ο θηλασμός ή σίτιση με μπιμπερό να γίνονται σε ήσυχο μέρος ώστε το βρέφος να είναι ήρεμο. Το στόμα του βρέφους θα πρεπει να εφαρμόζει καλά στο στήθος ή το μπιμπερό και η θηλή του μπιμπερού δεν συστήνεται να είναι πολύ μεγάλη ώστε να μην καταπίνει πολύ αέρα. Σε περίπτωση που το βρέφος τρώει λαίμαργα συστήνεται να γίνεται κατά διαστήματα διάλειμμα ώστε να ρευτεί ικανοποιητικά. Στην επίσημη βιβλιογραφία δεν αναφέρεται ρητά η αποτελεσματική χρήση ειδικών μπιμπερό με air vent/collapsible bag, χωρίς όμως παράλληλα να αποτρέπεται η δοκιμαστική χρήση και ενδεχομένως αποτελεσματικότητά τους.
  2. Δοκιμάζουμε να χαλαρώσουμε το βρέφος είτε κρατώντας το λίγη ώρα στα χέρια, κάνοντας ήπιο μασαζ στην κοιλιά με φορά αντίστροφη με τους δείκτες του ρολογιού, χρησιμοποιώντας τους «λευκούς ήχους» ή κάνοντας μια βόλτα με το αυτοκίνητο (οι κραδασμοί λειτουργούν χαλαρωτικά).
  3. Παράλληλα ενθαρρύνεται η σωματική επαφή του βρέφους με τους γονείς περιορίζοντας τα πολλά εξωγενή ερεθίσματα που θα αναστατώσουν επιπλέον το βρέφος.

 

 

Σε κάποιες περιπτώσεις ο παιδίατρος μπορεί να προτείνει:

  1. να χρησιμοποιηθεί κάποιο ρόφημα τσαγιού
  2. σε περιπτώσεις δυσκοιλιότητας να χρησιμοποιηθούν υπόθετα γλυκερίνης
  3. να χρησιμοποιηθεί κάποιο φάρμακο που περιορίζει την δημιουργία αερίων στον γαστρεντερικό σωλήνα
  4. να χρησιμοποιηθούν προβιοτικά
  5. να γίνει αλλαγή της φόρμουλας σε κάποιο ειδικό γάλα (π.χ. χωρίς λακτόζη, εκτενώς υδρολυμένο γάλα κλπ.)

 

Σε περίπτωση που ο παιδίατρος εντοπίσει κάποιο άλλο αίτιο που προκαλεί την ανησυχία και το κλάμα φροντίζει να ενημερώσει την οικογένεια και να προβεί και στην ανάλογη κατά περίπτωση αντιμετώπιση.

 

 

 

 

 

 

 

Βιβλιογραφία:

 

  1. Published online 2018 Sep 7. doi: 10.12688/f1000research.14940.1

PMCID: PMC6134333 PMID: 30271572

Recent advances in understanding and managing infantile colic

Siel Daelemans, Writing – Review & Editing,1 Linde Peeters, Writing – Review & Editing,1 Bruno Hauser, Writing – Review & Editing,1 and Yvan Vandenplas, Conceptualization, Methodology, Validation, Writing – Original Draft Preparationa,1

 

  1. Cochrane review: Manipulative therapies for infantile colic

Published: 12 December 2012

Authors: Dobson D, Lucassen PLBJ, Miller JJ, Vlieger AM, Prescott P, Lewith G

Primary Review Group: Developmental, Psychosocial and Learning Problems Group

 

  1. Cochrane review: Diet changes for infant colic

Published: 11 October 2018

Authors: Gordon M, Biagioli E, Sorrenti M, Lingua C, Moja L, Banks SSC, Ceratto S, Savino F

Primary Review Group: Developmental, Psychosocial and Learning Problems Group

 

  1. BMC Pediatr. 2018; 18: 115.

Published online 2018 Mar 16. doi: 10.1186/s12887-018-1092-0

PMCID: PMC5857083PMID: 29548311

Sucking behaviour using feeding teats with and without an anticolic system: a randomized controlled clinical trial

Marina Kreitschmann,1 Lea C. Epping,2 Ariane Hohoff,3 Cristina Sauerland,4 and Thomas Stamm

 

  1. BMC Res Notes. 2012; 5: 150.

Published online 2012 Mar 16. doi: 10.1186/1756-0500-5-150

PMCID: PMC3328286 PMID: 22424116

Infant feeding bottle design, growth and behaviour: results from a randomised trial

MS Fewtrell,1 K Kennedy,1 R Nicholl,2 A Khakoo,3 and A Lucas1

 

  1. Pediatr Gastroenterol Hepatol Nutr. 2017 Mar; 20(1): 1–13.

Published online 2017 Mar 27. doi: 10.5223/pghn.2017.20.1.1

PMCID: PMC5385301 PMID: 28401050

The New Rome IV Criteria for Functional Gastrointestinal Disorders in Infants and Toddlers Judith Zeevenhooven, Ilan J.N. Koppen, and Marc A. Benninga