Από  Ιωάννη Γεωργίου Παιδίατρο                                                                                  

 

Είναι μια διηθητική φλεγμονώδης διαδικασία στο καρδιακό μυοκάρδιο που οδηγεί σε αποδόμηση και νέκρωση των καρδιακών μυοκυττάρων.

Τα συχνότερα αίτια μυοκαρδίτιδας είναι λοιμώδης νόσοι κυρίως ιογενούς αιτιολογίας ,αν και ακριβής αιτιολογική διάγνωση γίνεται σε κάτω του μισού των περιπτώσεων. Ενώ οι περισσότερες των περιπτώσεων είναι σποραδικές, έχουν αναφερθεί και επιδημίες. Άλλες αιτίες είναι ανοσολογικά διαμεσολαβούμενες καταστάσεις, τοξίνες και σαν παρενέργεια διαφόρων φαρμάκων.

 Όταν ο ενοχοποιητικός παράγοντας εισέλθει στο μυοκάρδιο προκαλείται μια ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού και δημιουργία αντικαρδιακών αντισωμάτων με αποτέλεσμα την καταστροφή των καρδιακών μυϊκών κυττάρων.

Πολλές περιπτώσεις είναι υποκλινικές, χωρίς εμφανή νόσο. Στα βρέφη εμφανίζεται με άρνηση λήψης τροφής, εμετούς, πυρετό, ευερεθιστότητα και συμπτώματα από το καρδιοαναπνευστικό σύστημα. Μπορεί να υπάρχει ωχρότητα, κυάνωση, ταχύπνοια, εργώδης αναπνοή, ταχυκαρδία, τρίτος καρδιακός τόνος (καλπαστικός ρυθμός) και εξασθενημένη καρδιακοί ήχοι. Στους πνεύμονες μπορεί να υπάρχουν ρόγχοι και το συκώτι είναι διογκωμένο. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να παραπονούνται για αίσθημα καρδιακών παλμών και προκάρδιο άλγος με λήθαργο και κοιλιακό πόνο. Χαμηλός πυρετός είναι συχνός και συνήθως υπάρχει ιστορικό ιογενούς λοίμωξης 1-2 εβδομάδες προηγουμένως. Όταν προχωρήσει η νόσος υπάρχει εφίδρωσης, δυσκολία στην άσκηση και αναπνευστικά συμπτώματα. Λιποθυμία η αιφνίδιος θάνατος μπορεί να προέλθει από καρδιακή δυσλειτουργία η αρρυθμία. Η ταχυκαρδία σε ηρεμία είναι σημαντικό κλινικό εύρημα της μυοκαρδίτιδας. Επιμένουσα ταχυκαρδία είναι συχνά το μόνο αρχικό σύμπτωμα μυοκαρδίτιδας. Άλλα συμπτώματα είναι ωχρότητα, κυάνωση, αναπνευστική δυσκολία, καλπαστικός καρδιακός ρυθμός και ηπατοσπληνομεγαλία.

Η μυοκαρδίτιδα συνήθως οφείλεται σε διάφορους ιούς με συχνότερους τους αδενοϊούς και τους ιούς Coxsackie A, B. Άλλοι λιγότερο συχνοί ιοί είναι οι ιοί της γρίπης, ο κυτταρομεγαλοϊος, του έρπητα, της ανεμευλογιάς, ο HIV, ρινοϊοί και σπανιότερα της ερυθράς, ηπατίτιδας Β και C, της ιλαράς, ερυθράς και πολιομυελίτιδας. Μυοκαρδίτιδα μπορεί να προκαλέσουν και ορισμένα μικρόβια, πρωτόζωα, παράσιτα και μύκητες.

Η διάγνωση μπορεί να είναι δύσκολο να επιβεβαιωθεί , αλλά πρέπει να την υποψιαζόμαστε όταν ο ασθενής εμφανίζεται με ανεξήγητη καρδιακή ανεπάρκεια η ταχυκαρδία. Όταν υπάρχει υπόνοια μυοκαρδίτιδας πρέπει να γίνει ακτινογραφία θώρακα, ηλεκτροκαρδιογράφημα, καρδιακά ένζυμα, υπερηχοκαρδιογράφημα, μαγνητική τομογραφία και βιοψία καρδιακού μυός με προσπάθεια ανακάλυψης κάποιου ιού.

 Η θεραπεία, με αμφισβητούμενα αποτελέσματα, συνίσταται στη χορήγηση ανοσοσφαιρινών, κορτιζόνης και αζαθιοπρίνης. Επίσης χορηγούνται φάρμακα για υποστήριξη της καρδιακής λειτουργίας, όπως και διουρητικά.

 Η επιβίωση είναι 75-80% στα μεγαλύτερα παιδιά ενώ στα βρέφη η επιβίωση πέφτει στο 20%.