Από Νίκο Περσιάνη παιδίατρο

Που οφείλονται

Οι ρικετσιώσεις οφείλονται στις ρικέτσιες που είναι κινητά κοκκοβακτηρίδια αρνητικά κατά gram που ζουν και αναπαράγονται υποχρεωτικά ενδοκυτταρίως.

Ταξινόμιση

Βασικά υπάρχουν δύο γένη.

Α. Το γένος Orientιa με αντιπροσωπευτικό είδος τη ρικέτσια Tsoutsougamushi και

B. Το γένος των ρικετσιών, που χωρίζεται σε 4 ομάδες.

  1. Την ομάδα του εξανθηματικού τύφου. (R. Typhi, R. Prowazekii και R. Candencis
  2. Την ομάδα του κηλιδοβλατιδώδους πυρετού που περιλαμβάνει 15 είδη μεταξύ των οποίων τη R. Ricketsi τη R. Conorii τη R. Japonica και τη R. Sibrica.
  3. Την ομάδα των αταξινόμητων ρικετσιών.
  4. Την ομάδα του πυρετού Q. Ο πυρετός Q περιγράφηκε για πρώτη φορά στο Queensland της Αυστραλίας το 1937 εξ ου και το όνομα πυρετός Q. Oφείλεται στη coxiella burnetιi και μπορεί να επιβιώσει εξωκυττάρια για μήνες ή και χρόνια. Κρούσματα παρατηρούνται σε όλο τον κόσμο. Το καλοκαίρι και το φθινόπωρο τα κρούσματα είναι πιο συχνά.

Ανάλογα με το είδος της ρικέτσιας που προκαλεί τη λοίμωξη διακρίνονται οι πιο κάτω μορφές της νόσου:

  • Επιδημικός εξανθηματικός τύφος. Οφείλεται στη R. Prowazekii, μεταδίδεται με ψείρες και είναι η μόνη που προκαλεί επιδημίες.
  • Ενδημικός ή μυϊκός τύφος που οφείλεται στη R. Typhi (mooseri) και μεταδίδεται με ψύλλους των ποντικιών. Συναντάται στη Ευρώπη Η.Π.Α και Ασία.
  • Πυρετός των βραχωδών ορέων που οφείλεται στη R. Ricketsii μεταδίδεται με κρότωνες (τσιμπούρια) και είναι η πιο σοβαρή νόσος με θνητότητα 3-5%. Τα περισσότερα κρούσματα εμφανίζονται στη κεντρική και νότια Αμερική.
  • Κηλιδοβλατιδώδης πυρετός της Μεσογείου. Οφείλεται στη R. Conorii, μεταδίδεται με κρότωνες και ενδημεί στη λεκάνη της Μεσογείου. Χαρακτηριστικό της νόσου η εμφάνιση εσχάρας.
  • Πυρετός της λόχμης. (scrub fever-O) Οφείλεται στη R. Tsoustugamushi μεταδίδεται με ακάρεα και παρατηρείται σε άτομα που εργάζονται σε θαμνώδης περιοχές της Αυστραλίας, της Ινδίας και της νοτιοανατολικής Ασίας.

Μετάδοση

Μεταδίδονται στον άνθρωπο από διάφορα ζώα (αρουραίους, αιγοπρόβατα, αγελάδες) με διάφορους ενδιάμεσους μολυσμένους ξενιστές που είναι διάφορα είδη αρθροπόδων (ψύλλοι, κρότωνες, ψείρες και ακάρεα). Αυτό μπορεί να γίνει είτε με τσίμπημα είτε με επαφή με τα περιττώματα τους. Οι ρικετσιώσεις δεν μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο.


Αρουραίος


Xenopsilla Cheopis


Συμπτώματα

Οι ρικέτσιες προσβάλλουν κυρίως τα μικρά αγγεία προκαλώντας εκτεταμένη αγγειίτιδα, εξάνθημα και οίδημα των ζωτικών οργάνων.

Τα κλασικά συμπτώματα των ρικετσιώσεων είναι ο πυρετός με ρίγος που διαρκεί πάνω από 5 ημέρες, ο πονοκέφαλός, οι μυαλγίες και το χαρακτηριστικό εξάνθημα. Άλλα, πιο σπάνια συμπτώματα είναι η λεμφαδενίτιδα, ηπατομεγαλία, σπληνομεγαλία και ο μηνιγγιτισμός.

Τα συμπτώματα στα παιδιά είναι ηπιότερα σε σχέση με τους ενήλικες.


Χαρακτηριστικό εξάνθημα ρικετσίωσης


Διάγνωση

Η διάγνωση στηρίζεται στη λήψη καλού ιστορικού. Η ενασχόληση του ασθενούς με τη κτηνοτροφία, τη γεωργία την υλοτομία, η διαβίωση του σε γνωστές περιοχές που ενδημεί η νόσος και υπάρχουν ποντικοί και κρότωνες ή άλλα αρθρόποδα, αποτελούν στοιχεία που με συνδυασμό την κλινική εικόνα ιδίως το εξάνθημα, βάζουν τον γιατρό στην υποψία της ρικετσίωσης.

Η νόσος μπορεί να είναι ασυμπτωματική, οξεία ή χρόνια.

Η επιβεβαίωση της νόσου γίνεται εργαστηριακά.

  1. Με τη ορολογική μέθοδο Weil Felix που ήταν η πρώτη που χρησιμοποιήθηκε και ακόμα παραμένει η πιο εφαρμοσμένη μέθοδος (συγκολλητινοαντίδραση).
  2. Με την ανίχνευση των ειδικών αντισωμάτων IgM και IgG στον ορό. (έμμεσος μικροανοσοφθορισμός και ανοσοενζυματική μέθοδος Eliza).
  3. Με την απομόνωση και ταυτοποίηση των ρικετσιών σε ειδικά εργαστήρια.
  4. Με μοριακές μεθόδους. Η πιο ευαίσθητη μέθοδος είναι η PCR (αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης). Η μέθοδος αυτή υπερτερεί των άλλων διότι είναι πιο γρήγορη και μπορεί να επιβεβαιώσει και να ταυτοποιήσει τη νόσο στα αρχικά της στάδια.

Η γενική αίματος είναι φυσιολογική, η ΤΚΕ είναι αυξημένη και συχνά τα ηπατικά ένζυμα επηρεασμένα.

Θεραπεία

Η θεραπεία εκλογής των ρικετσιώσεων είναι οι τετρακυκλίνες και τα παράγωγα τους. (Δοξυκυκλίνη, Josamycin). Επίσης μπορεί να χορηγηθεί και χλωρομυκετίνη.

RSS
Follow by Email
Facebook
Facebook