Οφθαλμολογικά προβλήματα

Από Παιδιατρική Εταιρεία Κύπρου

  1. Διαφορική διάγνωση του παιδιού με κόκκινο μάτι.
    • Βακτηριακή επιπεφυκίτιδα vs Ιογενούς επιπεφυκίτιδας
    • Επιπεφυκίτιδα από χλαμύδια-Ηλικία του παιδιού
    • Αλλεργική επιπεφυκίτιδα-Εποχή, που ζει το παιδί
    • Ερεθιστική επιπεφυκίτιδα-Ερεθιστικές ουσίες ή δραστηριότητες
    • Από νόσημα των βλεφάρων
    • Από ξηροφθαλμία
    • Από κερατίτιδα-σοβαρή κατάσταση
    • Από φακούς επαφής
    • Από τραυματισμό.
    • Έχει προηγηθεί αγωγή πριν την προσκόμιση του παιδιού στο ιατρείο; Μερικές φορές φάρμακα που χορηγήθηκαν πριν μπορεί να προκάλεσαν την ερυθρότητα στα μάτια.
  2. Πότε ο παιδίατρος θα παραπέμψει το παιδί στον οφθαλμίατρο.
  • Παιδί με έντονο οφθαλμικό άλγος και εξέρυθρο μάτι θα πρέπει να παραπέμπεται αμέσως στον οφθαλμίατρο.
  • Όταν ο κερατοειδής δεν μοιάζει να είναι φυσιολογικός-κερατίτιδα, πχ έλκος στον κερατοειδή ή ξένο σώμα.
  • Εάν η κόρη του ματιού δεν είναι στρογγυλή ή δεν αντιδρά στο φως.
  • Εάν η ερυθρότητα του οφθαλμού σχετίζεται με την παρουσία φακού επαφής, ειδικά μαλακού φακού επαφής, ακόμα και όταν ο ασθενής δεν πονεί. Η παρουσία του φακού επαφής μπορεί να σχετίζεται με μικροβιακή κερατίτιδα από ψευδομονάδα. Η ψευδομανάδα καθώς και δύο άλλα μικρόβια-η Λιστέρια και ο Γονόκοκκος μπορούν να τρυπήσουν το μάτι και να το καταστρέψουν ολοσχερώς.
  1. Πως κλινικά διαχωρίζεται η μικροβιακή από την ιογενή επιπεφυκίτιδα.

Στην ιογενή έχουμε βλεννο-ορρώδη έκκριση, ενώ στην μικροβιακή έχουμε βλέννοπυώδη, και η μητέρα καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια για να καθαρίσει και να διαχωρήσει τα βλέφαρα μεταξύ τους. Τα κύρια αίτια μικροβιακής επιπεφυκίτιδας είναι ο Πνευμονιόκοκκος, ο Σταφυλόκοκκος, η Μοραξέλλα και ο Αιμόφιλος ινφλουένζας.

4. Το παιδί με ρινίτιδα και κόκκινο μάτι χωρίς βλεννοπυώδεις εκκρίσεις δεν χρειάζεται θεραπεία-ιογενής επιπεφυκίτιδα. Το παιδί με κόκκινο μάτι με κολλυμένα βλέφαρα και βλεννοπυώδεις εκκρίσεις θα πρέπει να θεραπεύεται.

5. Σύνδρομο ωτίτιδας-επιπεφυκίτιδας. Στο παιδί με ωταλγία και επιπεφυκίτιδα, μάλλον το αίτιο είναι ο άτυπος Αιμόφιλος ινφλουένζας και χρειάζεται θεραπεία. Επομένως εάν μια μητέρα πάρει τηλέφωνο και αναφέρει ότι το παιδί της έχει κόκκινο μάτι, θα πρέπει να ερωτάται κατά πόσον έχει και ωταλγία και θα πρέπει να εξετάζεται από τον παιδίατρο. Η θεραπεία επιλογής  είναι κύρια Amocilline/clavulanate acid από το στόμα. Δεν χρειάζεται και επιπλέον χορήγηση κολλυρίου. Η συγχωρήγηση τοπικής αγωγής είναι απαραίτητη μόνον όταν επιβάλλεται η επαναφορά του παιδιού στο σχολείο. Χωρίς την τοπική θεραπεία, το αντιβιοτικό από το στόμα χρειάζεται 2-3 μέρες ώστε το παιδί να σταματήσει να μεταδίδει.

6. Χρησιμοποιούμε κυρίως Φλουροκινολόνες-κολλύρια. Αρχίζοντας με αυτή την θεραπεία το παιδί θα έχει άμεση βελτίωση σε 24 ώρες. Εάν δεν βελτιωθεί θα πρέπει άμεσα να παραπεμφθεί σε οφθαλμίατρο.

7. Οι φλουροκινολόνες τοπικά ως κολλύρια είναι απόλυτα ασφαλείς για την θεραπεία της μικροβιακής επιπεφυκίτιδας.

8. Ιογενείς επιπεφυκίτιδες-Διάγνωση και θεραπεία. Πρώτα ελέγχουμε την έκκριση του ματιού. Εάν είναι ορώδης η έκκριση τότε πρέπει να είναι ιογενής επιπεφυκίτιδα και επομένως δεν χρειάζεται θεραπεία. Επίσης το παιδί αυτό μπορεί να έχει και συστηματικά συμπτώματα όπως πυρετό, εξέρυθρα παρίσθμια, ρινίτιδα-καταρροικά σημεία, οπότε το αίτιο μπορεί να είναι αδενοιός τύπου 3. Το παιδί θα πρέπει να παραμένει στο σπίτι μέχρι να υποχωρήσει η επιπεφυκίτιδα γιατί είναι εξαιρετικά μεταδοτική. Στο σπίτι θα πρέπει να λαμβάνονται μέτρα όπως ξεχωριστές πετσέτες καλό πλύσιμο των χεριών κλπ. Δεν υπάρχει θεραπεία για την ιογενή επιπεφυκίτιδα. Μπορεί όμως ο ιατρός να χορηγήσει τεχνητά δάκρυα, που τις πρωινές ώρες μπορεί να απομακρύνουν το ιϊκό φορτίο και να μειώσουν την μολυσματικότητα του ατόμου.

9. Πότε ένα παιδί με ιογενή επιπεφυκίτιδα θα επιστρέψει στο σχολείο; Πρέπει να ξέρουμε ότι το άτομο αυτό αρχίζει να μεταδίδει τον ιό 10 μέρες πριν την έναρξη των πρόδρομων συμπτωμάτων και ότι ο ιός παραμένει ενεργός στις επιφάνειες μέρες ή και βδομάδες μετά.

10. Πώς καταλαβένουμε ότι ένα παιδί με κόκκινο μάτι έχει αλλεργία; Το παιδί αυτό θα έχει κνησμό και θα τρίβει το μάτι του. Εάν δεν υπάρχει κνησμός τότε η διάγνωση θα πρέπει να στρέφεται σε άλλη κατεύθυνση. Εποχιακή αλλεργική επιπεφυκίτιδα προκαλείται από την γύρη των δένδρων και των φυτών. Η ολόχρονη προκαλείται από την οικιακή σκόνη, από το τρίχωμα των ζώων. Τα συμπτώματα είναι κνησμός, ερυθρότητα, δακρύρροια. Η καταστάσεις αυτές δεν επηρεάζουν την όραση. Επί σοβαρής αλλεργίας που αφορά ανοσοαπάντηση μπορεί να έχουμε σοβαρή προσβολή του ματιού, με συνοδό έκπτωση της όρασης.

11. Εαρινή επιπεφυκίτιδα. Ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει βλεφαρόπτωση, από την έντονη υπερτροφία του βλεννογόνου του επιπεφυκότα-δίκην πλακόστρωτου. Επίσης εμφανίζουν πόνο, έντονο κνησμό και ευερεθιστότητα, φωτοευαισθησία, συμπτώματα που δεν έχουμε επί εποχιακής  ή ολόχρονης επιπεφυκίτιδας. Οι ασθενείς αυτοί μπορεί να εμφανίσουν αλλοιώσεις στον κερατοειδή, όπως έλκη οφειλόμενα στην ηωσινοφιλία. Οι καταστάσεις αυτές μπορεί να προκαλέσουν ουλές με μόνιμη επίπτωση στην όραση του ασθενούς σε ποσοστό 4-6%.

12. Τα παιδιά που εκδηλώνουν ερεθισμό του ματιού χωρίς κνησμό, αυτό δεν είναι αλλεργική νόσος. Μάλλον είναι ερεθιστική επιπεφυκίτιδα πχ από καπνό κλπ. Οι καταστάσεις αυτές μπορεί να υποχωρήσουν με τεχνητά δάκρυα.

13. `Εχουμε περιπτώσεις παιδιών με αλλεργική επιπεφυκίτιδα που παρόλο που έχουν κνησμό εντούτοις τα μάτια τους δεν είναι τόσο ερυθρά όπως θα ανέμενε κανείς. Τα παιδιά αυτά το μόνο που χρειάζονται είναι συστηματική χορήγηση τεχνητών δακρύων και πάνε καλά. Εάν δεν πάνε καλά τότε θα πρέπει να τους τοποθετείται συνδυασμός τοπικών σταγόνων αντιισταμινικού και σταθεροποιητή των μαστικών κυττάρων. Το κολλύριο αυτό τοποθετείται 2-3 φορές την ημέρα (πρωί-απόγευμα ή και το βράδυ) για διάστημα 2-3 βδομάδων και στην συνέχεια 1 φορά το πρωί για όλη την περιόδο της έντονης δραστηριότητας της γύρης. Στην οξεία φάση επίσης μπορεί να εφαρμοστούν παγωμένες κομπρέσες που ανακουφίζουν το παιδί από τον κνησμό.

14. Ένας αδρός κανόνας μας συμβουλεύει ότι όσο πιο μικρό είναι το παιδί με κόκκινο μάτι τόσο πιο πιθανό είναι να έχει βακτηριδιακή επιπεφυκίτιδα. Πρέπει όμως να ξέρουμε ότι εάν χορηγήσουμε σε ένα παιδί θεραπεία για πιθανή βακτηριδιακή επιπεφυκίτιδα και δεν υποχωρήσει αυτή για διάστημα 7-10 ημερών, θα πρέπει να σκεφτούμε και άλλες καταστασείς που μπορεί να ευθύνονται γι’ αυτήν, όπως συστηματικά νοσήματα πχ νεανική ρευματοειδής αρθρίτιδα.

15. Η καλυτερη θεραπευτική προσέγγιση για ένα παιδί με πιθανή βακτηριδιακή επιπεφυκίτιδα είναι η χορήγηση μιας φλουροκινολόνης κολλυρίου 2-3 φορές την ημέρα για 3-7 μέρες. Το φάρμακο αυτό θα σταματήσει την μολυσματικότητα του παιδιού, θα βελτιώσει το μάτι σε 12-24 ώρες, θα επιτρέψει στο παιδί να επιστρέψει στο σχολείο του σε 24 ώρες, ενώ θα επιτρέψει στον γιατρό να σκεφτεί κάτι άλλο εάν δεν έχει γρήγορη ανταπόκριση

16. Νόσος βλεφάρων-`Εχει το παιδί χαλάζιο-εξωτερικό ή εσωτερικό; Κάθε άτομο έχει το «δικαίωμα» μια φορά να εκδηλώσει χαλάζιο. Εάν όμως εκδηλώσει και δεύτερο τότε αυτό σημαίνει νόσος των βλεφάρων και αυτό το παιδί θα πρέπει να παραπεμφθεί στον οφθαλμίατρο.

17. Νόσος των βλεφαρίδων, που στα μικρά παιδιά συνήθως οφείλεται σε σμηγματορροική δερματίτιδα. Ψάξτε για σημεία στο σώμα του παιδιού που φανερώνουν σμηγματορροική δερματίτιδα. Η θεραπεία είναι το τρύψιμο των βλεφάρων.

18. Σταφυλοκοκκική βλεφαρίτιδα. Εκδηλώνεται στα μεγαλύτερα παιδιά και στους ενήλικες. Εντοπίζεται στην βάση της τρίχας-βλεφαρίδας. Δεν υπάρχουν λέπια όπως στην σμηγματορροϊκή δερματίτιδα. Η νόσος αφορά την φλεγμονή των αδένων του Zeis και Moll. Η αδένες αυτοί είναι επικουρικοί σμηματογόνοι και είναι πολύ δύσκολο να φτάσουν τα αντιβιοτικά σ’ αυτούς. Επομένως η θεραπεία βασίζεται στη περιποίηση και τρύψιμο των βλεφάρων με αραιωμένο παιδικό σιαμπού.

19. Φλεγμονή των αδένων του Meibians-Meibomianitis ή νόσος όπισθεν των βλεφαρίδων. Είναι σοβαρή κατάσταση γιατί επηρεάζει την λειτουργία τους, που είναι η διατήρηση του φιλμ των δακρύων. Εάν καταστραφεί το φιλμ των δακρύων ή συσσωρευση τοξικών ουσιών από την φλεγμονή, έχει ως αποτέλεσμα την προσβολή του κερατοειδούς και του επιπεφυκότα. Η θεραπεία συνίσταται ξανά σε τρύψιμο των βλεφάρων, για αρκετό χρονικό διάστημα. Είναι σημαντικό να συνεχιστεί η θεραπεία προκειμένου να αποτραπεί η καταστροφή του κερατοειδούς