Νεοφοβία (Neophobia)

Από Νίκο Περσιάνη παιδίατρο

Νεοφοβία χαρακτηρίζεται η κατάσταση κατά την οποία το παιδί αρνείται να δοκιμάσει νέα τρόφιμα ή φαγητά. Σε πολλές περιπτώσεις, ενώ προηγουμένως  το παιδί έτρωγε όλα τα φαγητά, και θεωρείτο «εύκολο στο φαγητό» ξαφνικά και πεισματικά σταματά να δοκιμάζει οτιδήποτε νέο φαγητό. Η νεοφοβία θεωρείται μια εξελικτική διαδικασία που σχεδόν όλοι οι άνθρωποι τη βιώνουν σε διαφορετικό βαθμό.

Μερικοί συγγραφείς κατατάσσουν τη νεοφοβία στις διατροφικές διαταραχές.

Τα  φαγητά που αποφεύγουν συνήθως τα παιδιά είναι κυρίως τα λαχανικά, οι σαλάτες, τα φρούτα, τα όσπρια, το αυγό, το κρέας και μερικές φορές το ψάρι και το τυρί. Αντίθετα αρέσκονται στη κατανάλωση τροφών με άμυλο όπως το ψωμί, το ρύζι, τα μπισκότα, τα μακαρόνια και οι πατάτες. Δεν λένε όχι στα γλυκίσματα και στα παγωτά.

Συνήθως εμφανίζεται στην ηλικία των 18-24 μηνών, κατά την οποία το παιδί αρχίζει να ανεξαρτητοποιείται και να έχει προτιμήσεις και απαιτήσεις. Η νεοφοβία  κορυφώνεται  μεταξύ 2-6 χρονών και μετά αρχίζει σταδιακά να μειώνεται.

Το φαινόμενο αυτό  προκαλεί εκνευρισμό και άγχος στους γονείς ιδίως στη μητέρα διότι ανησυχούν ότι τα παιδιά τους δεν καλύπτουν τις ανάγκες τους σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά σε μια περίοδο της ηλικίας τους που υπάρχει γρήγορη σωματική και πνευματική ανάπτυξη, αλλά και σε μια ηλικία που γίνεται και η  διαμόρφωση των διατροφικών τους συνηθειών. Η μητέρα γίνεται πιεστική και προσπαθεί με κάθε τρόπο να δώσει στο παιδί της  να δοκιμάσει νέα  φαγητά.

Τα παιδιά όμως, όπως είναι αναμενόμενο αρχίζουν να αντιδρούν με διάφορους τρόπους  στη επιμονή της μητέρας.  Κάνουν γκριμάτσες, σπρώχνουν το πιάτο, σφραγίζουν το στόμα, γυρίζουν το κεφάλι στην άλλη πλευρά και όχι σπάνια στριγγλίζουν ή κλαίνε.

Δυστυχώς η επιμονή της μητέρας φέρνει συνήθως τα αντίθετα αποτελέσματα διότι στις ηλικίες αυτές υπάρχει ο φυσιολογικός αρνητισμός των παιδιών (ότι τους πεις, κάνουν το αντίθετο).

Αντιμετώπιση της νεοφοβίας

  1. Επαναλαμβανόμενη έκθεση του νέου φαγητού στο παιδί. Μελέτες έδειξαν ότι  το παιδί για να συνηθίσει ένα νέο φαγητό πρέπει πρώτα να εξοικειωθεί με την εικόνα και την μυρωδιά του και μετά με τη γεύση του. Η έκθεση πρέπει να είναι επαναλαμβανόμενη  και μπορεί να χρειαστούν 10-15  εκθέσεις του νέου φαγητού πριν το παιδί σταματήσει να το θεωρεί «νέο» και αποφασίσει να το δοκιμάσει.
  2. Σερβίρετε το νέο φαγητό σε μικρές ποσότητες. ΟΙ πιθανότητες  δοκιμής ενός νέου φαγητού αυξάνονται, εάν αυτό σερβίρεται σε μικρές ποσότητες  σαν συνοδευτικό και όχι σαν κύριο πιάτο.
  3. Σερβίρετε το νέο φαγητό  με δημιουργικότητα. Χρησιμοποιείστε πιάτα και ποτήριαμε έντονα χρώματα και σχέδια και διακοσμείστε τα πιάτα με φαντασία ακόμα και αστεία εμφάνιση, για να γίνει το γεύμα πιο ευχάριστο.
  4. Αποφύγετε να δώσετε στο παιδί για πρώτη φορά τρόφιμα  που θα του προκαλέσουν μια άσχημη εμπειρία,  όπως ένα κόκαλο στο ψάρι , ή  αυτά που  έχουν πικρή ή  ξινή γεύση όπως, τα πικρά χόρτα, το  λεμόνι, το  άωρο φρούτο  κλπ. Τα παιδιά έχουν τρομερή μνήμη και δύσκολα  θα δεχθούν στο μέλλον να φάνε το φαγητό που τους προκάλεσε «κακό».
  5. Το παράδειγμα των άλλων και η λήψη των γευμάτων από όλη την οικογένεια. Είναι μια καλή τακτική που μειώνει την άρνηση του παιδιού να δοκιμάσει κάτι νέο. Όταν βλέπει τους γονείς και τα αδέλφια του να κάθονται στο ίδιο τραπέζι και επανειλημμένα να τρώνε κάποιο φαγητό, σε κάποιο στάδιο θα αποφασίσει να δοκιμάσει. Το ίδιο ισχύει εάν κατά διαστήματα καλέσετε κάποιους φίλους του για φαγητό και βάλετε στο τραπέζι κάποιο «νέο» για το παιδί σας φαγητό. Εάν  αυτοί το τρώνε, το παιδί θα σκεφτεί ότι το φαγητό μάλλον δεν είναι βλαβερό και θα θελήσει να τους μιμηθεί.
  6. Ανταμοιβή. Οι γνώμες  εδώ είναι διχασμένες. Εάν δηλαδή μητέρα πει στο παιδί της «εάν φας τη φασολάδα σου θα σου δώσω παγωτό», το παιδί σκέφτεται ότι για να μου λένε ότι θα μα ανταμείψουν σίγουρα η φασολάδα δεν  θα μου αρέσει. Αποτέλεσμα, μαθαίνει από τη μια να μη τρώει φασολάδα και από την άλλη ίσως κερδίσει και το παγωτό.Από την άλλη πλευρά όμως, μικρές ανταμοιβές όπως αυτοκόλλητα, μικρά παιγνίδια, επίσκεψη  στην παιδική χαρά, ή λεκτικές ανταμοιβές,  όπως μπράβο, είσαι σπουδαίος, θα γίνεις μεγάλος, κλπ ενισχύουν τη επιθυμία του να δοκιμάσει κάτι νέο.
  7. Δώστε στα παιδιά σας ποικιλία φαγητών και τροφίμων από μικρή ηλικία. Έχει διαπιστωθεί ότι εάν τα παιδιά δοκιμάζουν διάφορες γεύσεις από μικρή ηλικία μειώνεται η πιθανότητα ανάπτυξης νεοφοβικής συμπεριφοράς.
  8. Βάλτε τα νέα τρόφιμα στην αρχή του γεύματος όταν το παιδί είναι πεινασμένο.
  9. Μην το πιέσετε να φάει απευθείας σαλάτα. Αρχίστε με λίγη ντομάτα, ή αγγουράκι ή καρότο μέχρι να συνηθίσει.
  10.  Μην δίνετε τρόφιμα που μπορεί να του κόψουν την όρεξη για φαγητό όπως μπισκότα, σοκολάτες ή αναψυκτικά. Προτιμήστε ένα φρούτο, λίγο γιαούρτι ή μια φρυγανιά με λίγο τυρί.
  11. Ψωνίστε μαζί με το παιδί σας τα υλικά για ένα γεύμα και αφήστε το να βοηθήσει στη κουζίνα. Μπορεί να πλύνει τα φρούτα ή τα λαχανικά, ακόμα και να στρώσει το τραπέζι. Όταν συμμετέχει στη προετοιμασία του γεύματος πιο εύκολα θα δεχθεί να δοκιμάσει νέες τροφές.
  12.  Χρειάζεται υπομονή και επιμονή. Προσπαθήστε να μη δείχνετε ενοχλημένοι ή αγχωμένοι αν το παιδί σας αρνηθεί κάποιο φαγητό. Απομακρύνετε το πιάτο με το «νέο» φαγητό αλλά ξαναβάλτε το  στο τραπέζι τις επόμενες μέρες. Η έντονη πίεση, ο εξαναγκασμός αλλά και η τιμωρία προκαλούν την αντίδραση του παιδιού, επιτείνουν τη φοβία του  και τελικά φέρνουν τα αντίθετα αποτελέσματα.

Κατά περίεργο λόγο όταν γίνουν αναλύσεις συνήθως είναι φυσιολογικές, αλλά σε  μερικές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί χορήγηση σκευασμάτων με βιταμίνες  ή σίδηρο.

RSS
Follow by Email
Facebook
Facebook